Nguyên tắc và mục tiêu của ván cờ
– Ván cờ được thi đấu giữa hai người chơi bằng cách luân phiên nhau di chuyển các quân cờ trên một bàn hình vuông gọi là bàn cờ. Luật Cờ vua quy định: bên đi trước là người chơi cầm quân Trắng. Người chơi bắt đầu thực hiện nước đi khi đấu thủ của mình đã thực hiện xong nước đi của mình.
- Mục tiêu của người chơi là tấn công Vua của đối phương, sao cho đối phương không có nước đi quân đúng luật nào có thể phòng thủ Vua khi bị chiếu. Người chơi chiến thắng là người chiếu hết Vua đối phương trước và thắng ván cờ. Khi bị chiếu, phải bắt buộc phòng thủ cho Vua, không dùng quân Vua thực hiện nước chiếu hoặc bắt quân Vua của đối phương. Chiếu hết là mục tiêu cuối cùng của thi đấu cờ.[1]
- Ván cờ có thể kết thúc thắng cờ nếu như một bên đấu thủ xin thua hoặc hết thời gian quy định.
- Nếu xuất hiện thế cờ mà không một đấu thủ nào có thể chiếu hết được Vua của đối phương thì ván cờ kết thúc hòa.
Bàn cờ, quân cờ. Cách di chuyển quân và bắt quân [2]
Bàn cờ
- Bàn cờ bao gồm 64 ô vuông, theo quy ước những ô màu sáng (ô trắng) và những ô màu tối (ô đen).
Ô màu tối (ô đen)
Ô màu sáng (ô trắng)
Hình
- Bàn cờ gồm có 3 trục đường chính:
- Đường thẳng (cột dọc) trên bàn cờ được ký hiệu chữ cái: a -> h (ký hiệu chữ cái thường);
- Đường ngang (hàng ngang) trên bàn cờ được ký hiệu số thứ tự: 1 -> 8;
- Đường chéo: Các ô cùng màu nối với nhau (có 13 đường chéo màu trắng và 13 đường chéo màu đen).
Có 2 đường chéo lớn nhất trên bàn cờ: a1 -> h8 và h1 -> a8
Hình
- Ô cờ:
+ Ô cờ được quy ước bởi giao điểm của 2 đường: Đường thẳng và hàng ngang.
+ Cách gọi tên ô cờ:
Ô cờ = đường thẳng + hàng ngang
Hình
Ta gọi tên ô cờ trên là: d4
- Trung tâm, cánh Hậu, cánh Vua, lãnh thổ:
- 4 ô cờ ở giữa bàn cờ gọi là trung tâm của bàn cờ, gồm: d4, d5, e4, e5;
- Cánh Hậu: được quy ước từ hình chữ nhật được tạo thành từ quân Xe đến quân Hậu: a1-> a8 -> d8 -> d1;
- Cánh Vua: được quy ước từ hình chữ nhật được tạo thành từ quân Xe đến quân Vua: h1 – > h8 -> e8 -> e1;
- Lãnh thổ: được quy ước từ hàng ngang số 1 đến số 4: bên Trắng và từ hàng ngang số 5 đến số 8: bên Đen.
- Trung tâm mở rộng: Được quy ước những là những ô kế trung tâm: d3, e3, f4, f5, e6, d6, c4, c5.
Đường lãnh thổ
Trung tâm mở rộng
Trung tâm
Cánh Hậu
Cánh Vua
Quân cờ
– Mỗi bên có 16 quân cờ gồm: 1 Vua, 1 Hậu, 2 Xe, 2 Tượng, 2 Mã và 8 Tốt.
| Hình quân cờ | Quân Trắng | Quân Đen | Tên quân cờ | Tiếng Anh | Ký hiệu |
| K M | K | M | Vua | King | V |
| Q W | Q | W | Hậu | Queen | H |
| R T | R | T | Xe | Rook | X |
| L V | B | B | Tượng | Bishop | T |
| N © | N | N | Mã | Knight | M |
| P Z | P | P | Tốt | Pawn | Không có ký hiệu |
Bảng: Ký hiệu tên gọi quân cờ
- Vị trí ban đầu của bàn cờ:
- Bàn cờ được đặt sao cho ô góc bên phải của hai đấu thủ là ô màu trắng (Ô h1: bên Trắng, ô a8: bên Đen).
- Hàng ngang số 1 và 2: bên Trắng. Hàng ngang số 7 và 8: bên Đen.
- Quân Hậu Trắng đặt ở ô màu Trắng (ô d1). Quân Hậu Đen đặt ở ô màu Đen (ô d8).
Hình: Vị trí ban đầu của bàn cờ
Cách di chuyển quân và bắt quân
4.1. Quân Xe
– Quân Xe có thể di chuyển tới bất kỳ ô trống nào trên bàn cờ và bắt quân của đối phương trên đường mà quân Xe di chuyển (đặt quân Xe vào ô cờ mà quân Xe vừa thực hiện ăn quân cờ đó), theo 2 trục đường chính: hàng ngang hoặc đường thẳng.
– Quân Xe không thể nhảy qua các quân cờ khác để đến một ô bất kỳ trên bàn cờ.
– Một quân Xe có giá trị 5 điểm.
Hình: Vị trí ban đầu của quân Xe trên bàn cờ
Hình: Cách di chuyển quân và bắt quân của quân Xe
– Quân Xe Trắng có thể di chuyển đến bất kỳ ô nào trên đường đi theo 2 trục đường chính:
+ Hàng ngang: a4, b4, c4, d4, f4, g4, h4;
+ Đường thẳng: e1, e2, e3, e5, e6, e7, e8 (những ô khoanh tròn);
– Tương tự, quân Xe Đen có thể di chuyển đến bất kỳ ô nào trên đường đi theo 2 trục đường chính:
+ Hàng ngang: a6, c6 và bắt quân Mã Trắng ô d6 (ô khoanh tròn).
+ Đường thẳng: b7, b8.
4.2. Quân Hậu
– Quân Hậu có thể di chuyển tới bất kỳ ô trống nào trên bàn cờ và bắt quân của đối phương trên đường mà quân Hậu di chuyển (đặt quân Hậu vào ô cờ mà quân Hậu vừa thực hiện ăn quân cờ đó), theo 3 trục đường chính: hàng ngang, đường thẳng hoặc đường chéo.
– Quân Hậu không thể nhảy qua các quân cờ khác để đến một ô bất kỳ trên bàn cờ.
– Quân Hậu là quân mạnh nhất trên bàn cờ, có giá trị 9 điểm.
Hình: Vị trí ban đầu của quân Hậu trên bàn cờ
Hình: Cách di chuyển quân và bắt quân của quân Hậu
– Quân Hậu Trắng có thể di chuyển đến bất kỳ ô nào trên đường đi theo 3 trục đường chính:
+ Hàng ngang: a5, b5, c5, e5, f5, g5, h5;
+ Đường thẳng: d8, d7, d6, d4, d3 (những ô khoanh tròn);
+ Đường chéo: a2, b3, c4, e6, f7 và bắt quân Mã Đen ô g8 (ô khoanh tròn).
Quân Tượng
– Quân Tượng có thể di chuyển tới bất kỳ ô trống nào trên bàn cờ và bắt quân của đối phương trên đường mà quân Tượng di chuyển (đặt quân Tượng vào ô cờ mà quân Tượng vừa thực hiện ăn quân cờ đó), theo 1 trục đường chính duy nhất: đường chéo.
– Quân Tượng không thể nhảy qua các quân cờ khác để đến một ô bất kỳ trên bàn cờ.
– Một quân Tượng có giá trị 3 điểm.
Hình: Vị trí ban đầu của quân Tượng trên bàn cờ
Hình: Cách di chuyển quân và bắt quân của quân Tượng
– Quân Tượng Trắng có thể di chuyển đến bất kỳ ô nào trên đường đi theo 1 trục đường chính duy nhất:
+ Tượng ô màu trắng (ô c6): a8, b7, d5, e4, f3, g2, h1, a4, b5, d7, e8;
+ Tượng ô màu đen (ô d4): a7, c6, c5, a1, b2, c3, e5, f6 và bắt quân Xe đen ô g7 (ô khoanh tròn).
– Tương tự, quân Tượng Đen có thể di chuyển đến bất kỳ ô nào trên đường đi theo 1 trục đường chính duy nhất:
+ Tượng ô màu trắng (ô h5): d1, e2, f3, g4, e8, f7, g6
Quân Vua
- Quân Vua là quân quan trọng nhất trên bàn cờ và không thể bị bắt quân như những quân cờ khác. Nếu Vua bị chiếu hết (không còn cách nào để phòng thủ cho Vua) thì bên chiếu hết sẽ thắng cuộc.
– Quân Vua có thể di chuyển tới bất kỳ ô trống nào trên bàn cờ và bắt quân của đối phương trên đường mà quân Vua di chuyển (đặt quân Vua vào ô cờ mà quân Vua vừa thực hiện ăn quân cờ đó) – chỉ đi 1 ô cờ duy nhất và theo 3 trục đường chính: hàng ngang, đường thẳng, đường chéo.
- Quân Vua không thể di chuyển đến ô cờ bị quân của đối phương đang kiểm soát.
– Quân Vua không thể bắt quân của đối phương khi quân đó đang được sự bảo vệ bởi bất kỳ quân cờ nào.
Hình: Vị trí ban đầu của quân Vua trên bàn cờ
Hình: Cách di chuyển quân và bắt quân của quân Vua
– Quân Vua Trắng có thể di chuyển đến bất kỳ ô nào trên đường đi, đi 1 ô cờ duy nhất, theo 3 trục đường chính: ô a3, a1, b1 và bắt quân Xe Đen ô c3 (ô khoanh tròn);
+ Quân Vua Trắng không thể tiêu diệt quân đối phương đang được sự bảo vệ: ¢b3 (vì quân Tốt đen đang được sự bảo vệ bởi quân Xe đen);
+ Quân Vua Trắng không thể di chuyển đến ô cờ bị quân đối phương đang kiểm soát: ¢a2, ¢c2, ¢c1 (Vì 3 ô này bị quân Xe và Tốt Đen đang kiểm soát).
– Tương tự, quân Vua Đen có thể di chuyển được đến những ô cờ sau: f6, f8, g8, h8, h6.
+ Quân Vua Đen không thể tiêu diệt quân đối phương đang được sự bảo vệ: ¢g6 (vì quân Tượng Trắng đang được sự bảo vệ bởi quân Xe Trắng);
+ Quân Vua Đen không thể di chuyển đến ô cờ bị quân đối phương đang kiểm soát: ¢f7, ¢h7 (Vì 2 ô này bị quân Tượng Trắng đang kiểm soát).
4.5. Quân Mã
- Quân Mã là quân cờ di chuyển và bắt quân đặc biệt trên bàn cờ. Quân Mã di chuyển theo hình chữ L, theo diện tích 2×3 ô cờ (hoặc 3×2 ô) và thay đổi màu ô từ vị trí ban đầu của quân Mã.
- Quân Mã là quân cờ duy nhất được nhảy qua các quân cờ khác để đến một ô cờ bất kỳ trên bàn cờ.
- Từ vị trí trung tâm hoặc cận trung tâm, quân Mã có thể di chuyển đến 8 ô cờ trên bàn cờ.
– Một quân Mã có giá trị 3 điểm.
Hình: Vị trí ban đầu của quân Mã trên bàn cờ
Hình: Cách di chuyển quân và bắt quân của quân Mã
- Quân Mã Trắng có thể nhảy qua các quân cờ khác và đến các ô cờ sau theo hình chữ L, diện tích 2×3 ô và thay đổi màu ô (ô màu Trắng sang ô màu Đen): ¤g1 (Ô màu Trắng) – > ¤f3 và ¤e2 (Ô màu Đen);
- Tương tự, quân Mã Đen đang đứng ở ô màu Trắng d5. Quân Mã Đen có thể di chuyển đến một trong các ô cờ màu đen sau: ¤b6, ¤c7, ¤e7, ¤f6, ¤f4, ¤e3, ¤c3 và bắt quân Tốt Trắng ô b4: ¤xb4 (ô khoanh tròn).
4.6. Quân Tốt
Ở vị trí ban đầu, quân Tốt được đặt từ hàng ngang thứ 2 của mỗi bên: từ a2 đến h2 dành cho bên Trắng và từ a7 đến h7 dành cho bên Đen. Mỗi một quân Tốt có giá trị 1 điểm, là quân thấp điểm nhất trên bàn cờ.
Hình: Vị trí ban đầu của quân Tốt trên bàn cờ
- Từ vị trí ban đầu (hàng ngang số 2 – bên Trắng và hàng ngang số 7 – bên Đen), quân Tốt chỉ tiến 1 ô hoặc 2 ô về phía trước (quân Tốt là quân cờ duy nhất không được đi lùi).
- Sau khi đã di chuyển, quân Tốt chỉ được phép đi từng ô 1 về phía trước.
- Quân Tốt tấn công và bắt quân 1 ô vuông về phía trước theo đường chéo (không bắt quân theo đường thẳng). Nếu như có 1 quân bất kỳ chặn trên đường di chuyển thì Tốt không được phép di chuyển.
Hình: Cách di chuyển của quân Tốt
Quân Tốt Trắng có thể di chuyển đến bất kỳ ô cờ được đánh dấu tròn: ô c3 hoặc c4 (bên Trắng) và ô h5 (bên Đen).
Hình
– Ở hình… Tốt Trắng e4 không có nước đi hợp lệ (bị chặn bởi quân Tốt e5), Tốt d4 có thể tiến đến phía trước bằng cách chơi: d5 hoặc bắt quân Tốt đen ở d5: dxe5
– Tương tự, quân Tốt đen e5 không tiến đến phía trước nhưng có thể bắt quân Tốt Trắng d4: exd4. Tốt d6 có thể di chuyển về phía trước bằng cách chơi: d5.
Nước đi đặc biệt trong Cờ vua
Bắt Tốt qua đường
Nước bắt Tốt qua đường là nước đi đặc biệt của Tốt, có nguồn gốc từ một thuật ngữ tiếng Pháp có nghĩa là “in passing”.
Nước bắt Tốt qua đường xảy ra khi:
+ Tốt Trắng đã tiến đến hàng ngang 5 (Tốt đen tiến đến hàng ngang 4), khi Tốt đối phương từ vị trí ban đầu tiến lên 2 ô thì lúc đó Tốt được phép bắt Tốt qua đường về phía đường thẳng theo đường chéo mà Tốt đối phương vừa di chuyển lên.
+ Nước bắt Tốt qua đường chỉ được thực hiện ngay liền sau đó (sau khi Tốt từ vị trí ban đầu tiến lên 2 ô). Nếu người chơi thực hiện một nước đi nào khác, thì ở nước cờ tiếp theo không được thực hiện nước bắt Tốt qua đường.
+ Nước bắt Tốt qua đường chỉ được thực hiện bắt quân Tốt (không được thực hiện bắt quân: Vua, Hậu, Xe, Tượng, Mã).
Hình
Hình
Hình
– Ở 3 hình trên, quân Tốt đen ở c7 (vị trí ban đầu) tiến lên 2 ô đến ô c5, khi đó Tốt Trắng thực hiện nước bắt Tốt qua đường ngay liền sau đó bằng cách chơi: bxc6;
– Tương tự, quân Tốt Trắng ở g2 (vị trí ban đầu) tiến lên 2 ô đến ô g4, quân Tốt Đen có thể thực hiện nước bắt Tốt qua đường ngay liền sau đó bằng cách chơi: fxg3.
Hình
– Ở hình trên, đến lượt Trắng đi, trắng chơi f5. Đen không thể thực hiện nước bắt Tốt qua đường, vì Tốt trắng đã di chuyển và rời vị trí ban đầu (hàng ngang số 2);
– Tương tự, Đến lượt Đen đi, Đen chơi b5. Trắng không thể thực hiện nước bắt Tốt qua đường, vì Tốt Đen đã di chuyển và rời vị trí ban đầu (hàng ngang số 7).
Phong cấp
– Nếu một quân Tốt tiến đến hàng ngang cuối cùng: hàng ngang 8 (bên Trắng) và hàng ngang 1 (bên Đen) thì quân Tốt sẽ được phong cấp thành 1 trong 4 quân cờ sau: Hậu, Xe, Tượng, Mã. (Không phong cấp thành Vua, vì mỗi bên chỉ có 1 quân Vua duy nhất). (Hình)
Hình
Hình
Ở hình trên, bên Trắng có thể thực hiện nước phong cấp bằng 2 cách:
- cxd8/H+ # (bắt quân và phong cấp Tốt thành Hậu)
1. c8/H (phong cấp Tốt thành Hậu)
– Về mặt lý thuyết (có thể, mặc dù rất khó), nếu 8 quân Tốt của mỗi bên có thể phong cấp thì trên bàn cờ có thể có: 9 quân Hậu, 10 quân Xe, 10 quân Tượng hoặc 10 quân Mã.
– Để phong cấp Tốt, người chơi tiến Tốt đến hàng ngang cuối cùng và thay thế bằng một quân cờ hợp lý (Hậu, Xe, Tượng, hoặc Mã).
Hình
Hình
Ở 2 hình trên, Trắng phong cấp Tốt thành Xe thì có thể thắng cuộc:
- c8/X Va6
- Xa8+#
Nếu phong cấp thành Hậu sẽ dẫn đến kết quả hòa cờ (Pat) (Xem phần Luật hòa cờ)
Nhập thành
3.1. Khái niệm
- Nhập thành là nước đi đặc biệt của quân Vua, cho phép Vua và Xe di chuyển đồng thời cùng một nước đi. Mỗi bên chỉ có thể nhập thành một lần duy nhất trong một ván cờ.[3]
Hình: Vị trí ban đầu của Vua và Xe
Cách nhập thành
Trên bàn cờ, mỗi bên có 2 quân Xe, sẽ có 2 cách nhập thành như sau: Nhập thành gần (nhập thành cánh Vua) và nhập thành xa (nhập thành cánh Hậu).
Vua di chuyển trước 2 ô về phía Xe (ô cùng màu gần nhất), sau đó di chuyển Xe qua đứng cạnh Vua.
- Nhập thành ngắn: (ký hiệu 0-0)
+ Bên Trắng: Ve1 qua ô g1, Xe h1 qua ô f1 (Xe di chuyển qua 2 ô cờ)
+ Bên Đen: Ve8 qua ô g8, Xe h8 qua ô f8
- Nhập thành xa: (ký hiệu 0-0-0)
+ Bên Trắng: Ve1 qua ô c1, Xe a1 qua ô d1 (Xe di chuyển qua 3 ô cờ)
+ Bên Đen: Ve8 qua ô c8, Xe a8 qua ô d8
Hình: Vị trí ban đầu trước khi Vua nhập thành
Hình: Vị trí sau khi Vua nhập thành
Khi nhập thành phải đảm bảo những luật sau:
- Vua và Xe ở vị trí ban đầu và chưa di chuyển;
- Tất cả các ô giữa Vua và Xe không có bất cứ quân nào đang đứng;
- Vua không thể nhập thành khi đang bị chiếu;
- Ô cờ khi Vua đã nhập thành không bị chiếu (c1, g1, c8, g8);
- Ô cờ khi Xe đồng thời di chuyển qua không bị kiểm soát bởi quân của đối phương (d1, f1, d8, f8).
Ví dụ:
Hình
Ở hình trên:
– Trắng không thể nhập thành gần, vì Xe h1 đã di chuyển;
– Trắng không thể nhập thành xa, vì khi Vua nhập thành qua ô c1 bị quân Tượng Đen f4 chiếu;
– Đen không thể nhập thành gần, vì quân Mã Đen g8 chặn đường;
– Đen không thể nhập thành xa, vì Vua đang bị Mã Trắng g7 chiếu, đồng thời khi Vua nhập thành qua ô c8 và Xe qua d8, ô d8 bị quân Mã Trắng c6 kiểm soát.
Một số lưu ý khi nhập thành
– Nếu người chơi thực hiện nước nhập thành chạm vào Xe trước mà không chạm vào Vua trước, thì nước nhập thành này sẽ không được chấp nhận và bắt buộc phải di chuyển quân Xe đó.
– Người chơi chạm vào Vua và Xe ở cánh nào thì phải nhập thành về cánh đó (nhập thành hợp lệ);
– Nếu người chơi chạm vào Vua nhưng không nhập thành được (vi phạm luật nhập thành), bắt buộc phải di chuyển Vua đến vị trí ô cờ khác. Nếu không còn nước cờ hợp lệ, thì sẽ tính một lỗi kỹ thuật và sau đó sẽ di chuyển một quân cờ khác.
– Người chơi phải khiếu nại với trọng tài ngay lập tức nếu đối thủ vi phạm những lỗi trên, nếu không sẽ bị mất quyền khiếu nại ở nước đi tiếp theo.
Luật hòa cờ[4]
4.1. Hết nước đi (Pat)
Khi đấu thủ đến lượt đi không còn nước đi hợp lệ nào và quân Vua của đấu thủ đó đang không bị chiếu. Ván cờ kết thúc ở thế hết nước đi (Pat).
Hình: Lượt Đen đi
Vua Đen không còn nước đi hợp lệ: không thể di chuyển Vua đến những ô a1, a2, b2, c2, c1 vì bị Hậu và Vua Trắng đang kiểm soát. Ngoài ra, Vua Đen không bị chiếu bởi quân Hậu Trắng nên kết quả là hòa cờ (Pat).
Hình: Lượt Trắng đi
Tương tự, mặc dù bên Trắng còn 3 quân Tốt a4, b3, h4 nhưng những quân Tốt này không di chuyển được. Quân Vua không thể di chuyển đến những ô a6, b6, b5 vì bị quân Hậu Đen kiểm soát và Vua Trắng không bị chiếu nên kết quả là hòa cờ (Pat).
4.2. Không đủ lực lượng để chiếu hết
Ván cờ hòa khi xuất hiện thế cờ mà ở đó không đấu thủ nào có thể chiếu hết quân Vua của đối phương bằng các nước đi hợp lệ. Ván cờ được gọi là kết thúc ở thế không có khả năng đánh thắng.
Hình: Mỗi bên chỉ còn Vua
Hình: Một bên còn quân nhẹ
Hình: Một bên còn quân nhẹ
Hình: Mỗi bên còn một quân nhẹ
Hình: Một bên còn hai quân Mã
4.3. Hòa cờ qua sự thỏa thuận của hai đấu thủ
Ván cờ hòa theo sự thỏa thuận của hai đấu thủ trong quá trình ván đấu. Ván cờ kết thúc ngay lúc đó.
4.4. Chiếu vĩnh viễn và bất biến 3 lần
Ván cờ có thể hòa nếu một thế cờ giống hệt sẽ xuất hiện (chiếu vĩnh viễn) hoặc đã xuất hiện ba lần trên bàn cờ (bất biến thế cờ 3 lần).
– Chiếu vĩnh viễn:
Nếu 1 bên tiến hành chiếu liên tục và đối phương không thể thay đổi được thế cờ thì ván cờ sẽ hòa.
Hình: Lượt Trắng đi
Trắng thực hiện nước chiếu liên tục và bên Đen chỉ có thể dùng quân Hậu hoặc Xe che chắn cho Vua. Ván cờ kết thúc hòa.
1.♕a5+ ♕a7 2.♕d5+ ♖b7 3.♕d8+ ♕b8 4.♕a5+ ♖a7 5.♕d5+ ♕b7 6.♕d8+ ♕b8 7.♕d5+ ♖b7 8.♕a5+ ½ – ½
– Lặp lại thế cờ 3 lần (Bất biến 3 lần)
Nếu thế cờ bất kỳ nào đó lặp lại 3 lần trong ván cờ thì đấu thủ có quyền yêu cầu trọng tài xử hòa cờ.
Hình: Lượt Trắng đi
1.¥d6 ♖b6
2.¥c5 ♖bb8
3.¥d6 ♖b6
4.¥c5 ♖bb8
5.¥d6
Thế cờ lặp lại 3 lần sau 5 nước đi (nước đi ¥d6 được lặp lại 3 lần, bên Đen không có sự thay đổi nước đi) thì ván cờ kết thúc hòa cờ.
4.5. Luật 50 nước đi
Nếu sau tối thiểu 50 nước đi liên tiếp của 2 bên mà không có bất kỳ nước đẩy chốt hay bắt quân nào thì 1 trong 2 đấu thủ có quyền yêu cầu trọng tài xử hòa.
Hình: Lượt Trắng đi
Câu hỏi ôn tập:
1. Giới thiệu tổng quan về bàn cờ và quân cờ?
2. Cách di chuyển và bắt quân của các quân trên bàn cờ?
3. Những nước đi đặc biệt trong Cờ vua?
4. Luật hòa cờ?
- Lương Trọng Minh. Cờ vua. Tập 1. Những bài học đầu tiêN, NXB Dân Trí ↑
- https://www.fide.com/fide/handbook.html?id=171&view=article ↑
- https://www.fide.com/fide/handbook.html?id=171&view=article ↑
- https://www.fide.com/fide/handbook.html?id=171&view=article ↑
